Oefeningen of Massage? Ik heb pijn!

Oefeningen of Massage? Ik heb pijn!

door RUBEN HOMMINGA

De doorsnee persoon met pijnklachten komt bij de huisarts en/of fysio terecht. Daar wordt een diagnose gesteld op basis waarvan een behandeling wordt ingezet. Bij pijnklachten in bijvoorbeeld nek, rug, arm, billen, benen zit je al snel in de oefenzaal van desbetreffende fysiotherapeut. De spieren trainen, want ze zijn blijkbaar zwak door een zittende leefstijl. De houding is niet goed, de rug is scheef, er moeten oefeningen gedaan worden!

In deze blog: Spieren trainen versus Massage!

De behandeling is gebaseerd op de diagnose

Bij het kiezen van een behandeling spieren trainen of massage doe je dat op basis van de diagnose. Als de diagnose niet klopt, dan is de gekozen behandelwijze logischerwijs ook niet of minder effectief. Bij pijnklachten ligt de oorzaak meestal in spierspanning. Dat is ook simpel te testen door desbetreffende spier even in te duwen. Als dan de herkenbare pijn omhoog komt is het logisch om aan te nemen dat deze spier de pijn veroorzaakt. Bovendien voelt de persoon die duwt dan ook dat de spier hard aanvoelt.

diagnose van spierspanning

Simpelste diagnosevoering overgeslagen

Toch wordt deze simpele diagnosevoering vaak niet gedaan en wordt er vooral veel gepraat en gekeken naar andere zaken zoals de mobiliteit, kracht en houding. Het maakt niet veel uit hoe het lichaamsdeel beweegt als dat niet de hulpvraag is. Eerst maar eens kijken waar de pijn zit en wat voor weefsel dat is.

In mijn jaren als fysiotherapeut en masseur raak ik iedere dag meer overtuigd dat 99% van de pijn uit spieren voortkomt. Behalve natuurlijk als er sprake is van een ongeval of een ziektebeeld. Maar zelfs in dat geval kan veel pijn alsnog uit spieren voortkomen.

Wat is jouw diagnose?

Een man kwam bij mij met het verhaal een slechte houding te hebben. Maanden trainen hebben hem maar amper geholpen. Toen ik hem al snel op de bank had liggen voelde ik dat zijn rug zo hard als een plank was. De spieren zaten helemaal vast. Is dan de diagnose niet ‘hoge spierspanning’?
Een andere man die ik behandelde had de diagnose artrose in de heup gekregen. Bij het voelen bleken zijn bilspieren behoorlijk vast te zitten. Na deze losgemaakt te hebben was de klacht van stijfheid verdwenen. Was deze diagnose van artrose juist? Wellicht. Maar de stijfheid werd er niet door veroorzaakt.

Klopt jouw diagnose? Als het antwoord ‘nee’ is, dan zou het maar zo kunnen dat ook jouw behandeling de plank misslaat.

Oefeningen vs Massage

Als het correct is dat de meeste pijnklachten voortkomen uit spierweefsel, wat voor mij een gegeven is, dan kunnen we nu kijken wat de “beste” behandelwijze is om dit te bestrijden. De spieren zijn gespannen. Wat is nu de manier om ze los te krijgen? En niet geheel onbelangrijk: Hoe blijven ze ook los?

Oefeningen doen tegen pijnklachten

Oefeningen: spieren sterker maken

Oefeningen met als doel het versterken van de spieren. Dit is een behandeling die veel wordt aangeboden aan bijvoorbeeld mensen met lage rugpijn. Iedere week twee keer naar de oefenzaal om de spieren sterker te maken. Of thuis zelf de oefeningen doen.

Wat doen deze oefeningen voor de spierspanning? Bevordering van de bewustwording, houding en doorbloeding. Je bent je door het doen van deze oefeningen meer bewust van je lijf en denkt ook beter aan je houding. Je lichaam is ook beter in staat je houding te handhaven. Daarnaast wordt de doorbloeding van de spier ook een beetje beter.

Maar worden de spieren er echt los van? Nee, eigenlijk niet. Maar toch werkt het voor veel mensen toch pijnverminderend. Dat komt met name door de bewustwording. Een groter bewustzijn van je lijf zorgt er namelijk voor dat je de spieren gedurende de dag minder onbewust aanspant, wat de grootste oorzaak is van spierspanning.

oefeningen of massage tegen pijn

Oefeningen: mobiliteit bevorderen

Mijn cliënten vragen mij vaak wat ik van bepaalde oefeningen vind die ze elders gekregen hebben. Als men er baat bij heeft vind ik het prima dat ze deze oefeningen doen. Ik zou zelf niet snel oefeningen voor de mobiliteit meegeven, want het maakt de spieren amper los, eigenlijk gewoon niet. De gewrichten die door langdurige spierspanning wat rigide worden, kunnen door deze oefeningen wel wat mobieler worden of blijven.

Voor beide oefenvormen geldt: Het slaat de plank niet volledig mis, maar je slaat ook niet de spijker op de kop.

Massage

Bij massage sla je wel de spijker op de kop. De spieren worden letterlijk losgemaakt en resultaat is meestal meteen merkbaar! Er valt verder niet veel over te zeggen behalve dat de massagetherapeut de juiste spieren wel moet weten te vinden en deze ook met een beetje pit moet kunnen los duwen. 

Echter wordt er vaak de vraag gesteld door fysiotherapeuten: Hoe blijvend zijn de behandelresultaten van een massage? In hoeverre maak je er een patiënt niet afhankelijk van. Dit zijn uiteraard goede vragen die beantwoord moeten worden. Maar ze gelden ook voor de oefeningen. De resultaten van oefeningen zijn natuurlijk net als massage niet blijvend. Beide, zowel massage als oefeningen, moet je blijven doen door de jaren heen.

Massage van de rug

Wat heeft dan wel blijvend effect?

In eerste instantie wil je gewoon van je pijn af. Je denkt korte termijn. Ik wil er nu van af! Na een tijdje komen de klachten terug en begin je je wellicht af te vragen of er ook een blijvende oplossing is. Die is er!

De eerste stap van dit avontuur is jezelf de vraag stellen: ‘Waarom zijn mijn spieren gespannen?’ Het antwoord is bijna altijd: Door het onbewust en niet functioneel aanspannen van de spieren. Dit gebeurt heel subtiel en zelfs ‘s nachts. De spieren krijgen hierdoor niet genoeg rust en raken overbelast.

Dit onbewuste aanspannen heeft alles te maken met de tijd waarin we leven en de cultuur waaruit we voortkomen. Er ligt vaak veel druk op ons, bewust of onbewust, om alles goed te doen. Het zijn ook meestal de goedste mensen die de veelste spierspanning hebben. We hebben dan woorden ter geruststelling en vrijspraak nodig om de stress van het presteren van ons af te leggen. Dus hierbij: Je bent oké! En niet slechts oké, je bent zelfs meer dan dat. Je bent een heerlijk mens met zijn of haar eigen kleur. De wereld wacht erop dat je deze kleur gaat laten zien. Leef en schitter! En als je moe bent, ga dan rusten. Laat de druk van je afglijden en geef jezelf de tijd om te herstellen. Hoe lang het ook duurt.

Je zou kunnen zeggen dat de oorzaak van pijnklachten ten diepste ligt in een identiteitscrisis. Wie ben ik? Mag ik er wel zijn? Hoeveel moet ik doen om oké te zijn? Het absolute antwoord op deze laatste vraag is: NIETS! Je bent er al. Lees hier meer over deze holistische zienswijze.

Totdat je deze dingen gelooft over jezelf kan het handig zijn om wat dingen aan te passen in je leven. Zoals bijvoorbeeld minder gaan werken, beginnen met sporten (of juist minderen), vaker hulp vragen, vaker nee zeggen en meer investeren in jezelf. Wat betreft de pijn, laat de spieren los masseren bij een masseur die de juiste plekken weet te vinden en deze ook met voldoende intensiteit kan losmaken.

Geef een reactie